İNSAN İÇİN BİLGİ By: Kenan Kalaycıoğlu Date: May 04, 2009, 10:00:24 AM
İNSAN İÇİN BİLGİ
En üstünü olmasa bile insan yaradılmışların, pek çoğundan üstündür. Pek çoğundan… “Niçin?” derseniz eğer, “Aklı (us’u) vardır da ondan.” olur yanıtı.
Us (akıl), bilgiyi tutmaya yarar, bilgiyi yorumlamaya. Bilgi çok önemlidir öyleyse, insanın insan olabilmesi için çok önemli. Hz. Muhammet diyor ki;
“Bilginin mürekkebi, şehidin kanından daha kutsaldır.”
Komedinin babası olan Moliere de benzer bir düşüncede. “Bilgi, sakalla ölçülmez…” diyor Moliere. Günümüzü betimliyor gibi yıllarca öncesinden…
İnsanın insan olabilmesinden söz etmiştik ya yukarıda, bilgili olmasından söz etmiştik ya, yetmez. İnsanın insan olabilmesi için bilgili olması gereklidir ama, yeterli değildir. Sadi de bunu vurguluyor işte.
“Ne denli çok okursan oku, bilgine yakışır biçimde davranmazsan, cahilsin. Bilgisine göre davranmayan kimse, üzerine kitap yüklenmiş hayvandan başka bir şey değildir…”
Trafikte karşılaşmıyor muyuz? Bilgililiğin dışa vurum imgelerinden kravatlı, papyonlu, beyaz yakalı, ütülü ama, trafik kurallarına uymak?... Hak getire…
“Yarım imam dinden, yarım doktor candan…” derler sanırım. Nietzchce de öyle diyor:
“Bazı şeyleri yarım bileceğine, bir şey bilme daha iyi.” Çok iyi, çok iyi…
Sadi, davulla özdeşlik kuruyor bilgisiz insan arasında, savaş davulu ile. “Bilgisiz bir kimse, savaş davuluna benzer; sesi çok, içi boş…”
Günümüzde eğer para etmeseydi para, ben de hak verecektim Camî’nin görüşüne. Paranın gücü…
“Bilgiden başka hiçbir kuvvete heves etme…”
Öyledir ama, İncil de bir başka açıdan bakıyor: “Bilgisi artanın acısı da artar…” Demek ki duyarlılığından ötürü buruşuyormuş patatesi olmayan insanlar.
Fransa’yı Fransa yapanlardan olduğu gibi, dünyayı da dünya yapanlardandır Jean Jacques Rousseau. Büyük insan… “İnsan ne denli az bilirse, o denli çok bildiğini sanır…” diyor. Günümüzü, bizim günümüzü betimliyor sanki yıllar öncesinden.
Diyojen… Şu, güpegündüz fenerle insan arayan Diyojen, “tek”liğinden söz ediyor bilginin:
“Tek iyi şey bilgi, tek kötü şey de bilgisizliktir…”
Sokrates’i bilge bilir de bütün dünya, bizde çok olan cahil bilge(!)leri bilmezler.
“İnsanın cahil olduğunu bilmesi, bilgiye atılmış ilk adımdır.” Disraeli
“Bütün bildiğim şey, hiçbir şey bilmediğimdir.” Sokrates
Güçlükleri önceden sezebilmek, onlara karşı harekete geçmek istiyorsanız, İbni Haldun’a kulak veriniz.
“Bilgi, önceden görme ve harekete geçme olanağı sağlar.” İbni Haldun
Bilmeyen yok günümüzde. Neyi mi? Her şeyi canım, her şeyi. Herkes her şeyi biliyor. Thales de belki düşünüyor ama, bir zorluktan söz ediyor:
“Dünyada en zor şey, insanın kendisini bilmesidir.”
Yaaa!
Siz, kendinizi biliyor musunuz?
Kendini bil! Sokrates
Hep cahiller değil ki bilmeyenler, bilgisizler; kimi “bildiğini sanan”lar da bilmiyorlar kimi şeyleri. La Fontaine de onları anlatıyor olmalı:
“Kimi insanlar koca doğayı bilirler de, kendilerini bilmezler.” Kendilerini bilmeyenler! Bütün sorun sizsiniz.