ARKADAŞIMIZ ÜSTÜNE By: Kenan Kalaycıoğlu Date: June 12, 2009, 11:36:31 AM
ARKADAŞIMIZ ÜSTÜNE
Dilediğiniz müzikten de, beğendiniz sanatçıdan da… belirleyebilirler nasıl bir insan olduğunuzu. Aklarınızı-karalarınızı, çiğlerinizi-pişmişlerinizi bulup seriverirler önünüze. Bilim gelişiyor, insan değişiyor çünkü…
Arkadaşlık da öyle…
“Arkadaşlık, kanatsız sevgidir…” Lord Byron
“Arkadaş belasına uğrayan çoktur.” Atasözümüz.
Şimdi buyurunuz, yorumlayınız. Yorumlayınız da ona göre davranalım. Arkadaşlık bu. İnsan biyolojisince eski…
“Bu yaşamın en güzel yanlarından biri arkadaşlık. Arkadaşlığın en güzel yanı da giz’lerini söyleyebileceği birisinin olmasıdır.” A.Manzoni, arkadaşlığın kaynağı olarak giz’lerin paylaşımını gösteriyor besbelli. Bizce de, sizce de öyle; insan, arkadaş olamadığı birisine söyleyebilir mi ki giz’lerini…
Temeli güçlü olmalı ama arkadaşlığın. Güçlü olmalı ki hem arkadaşlık olsun, hem de sürekli olsun. Yoksa?... George Eliot da o anlamda söylüyor:
“Nezaketle başlayan bir arkadaşlığın kökleri kolayca sökülebilir…” E, temelsizdir de ondan.
Arkadaşlık gereklidir ama. İnsanın yaradılışının bir gereğidir. Yooo! Coleridge böyle dediği için değil, arkadaşlığın özelliği böyle olduğu için Coleridge de böyle söylüyor:
“Arkadaş, her zaman gölge veren bir ağaçtır.”
“Arkadaş, sizin hoşlanmadığınız kimselerden hoşlanmayandır.” diyen atalarımızın bu görüşünü yürekten benimsiyorsunuz siz de. E. A. Chartier’in yaklaşımı da benzer nitelikte. Atalarımızın yaklaşımına.
“Arkadaşın hatalarına dayanamayan bir arkadaş, arkadaş değildir.”
Böylesine çok çok gerekli arkadaşlık ama, kolay mı sanki arkadaş bulmak? Arkaları aynı olan, biribirine arka olabilecek olanı bulmak kolay mı? Elbette değil. Claude Mermet de öyle diyor. Kolay değil demeye getiriyor.
“Arkadaş, kavun gibidir! Neden mi? Bir tane iyisini bulabilmek için, yüzlercesini yoklarsınız da ondan.”
Ne deneysel bir yaklaşım…
Sözümüz arkadaş üstüne ya, elbette elbette sorularınız da olacak. En iyi arkadaşlar? Hay hay…
“En iyi üç arkadaş: yaşlı bir karı… yaşlı bir köpek… nakit para…” Katılıyoruz ama, söz Franklin’in
Cervantes adını bilmeyenlerin bile çoğu bilir, onun arkadaş üstüne söylediği o ünlü sözünü:
“Bana arkadaşını söyle, sana kim olduğunu söyleyeyim…”
Başka yanıtı da var elbette “ En iyi arkadaş?” sorusunun. Franklin’in o “yaşlı” larından başka. En iyi arkadaş? George Eliot’a göre,
“En iyi arkadaş hayvanlardır; ne soru sorarlar… ne kabahat ararlar…”
Doğruya doğru…
Aristo, baba adam. Bilimin babalarından, düşünce biliminin. Yaklaşımına bakınız arkadaşlığa Aristo’nun:
“Gerçek bir arkadaşlık, iki gövdede yaşayan bir tin (ruh) dir…”
İyi bir arkadaşlık, sizin de katılacağınız gibi, yaşama gücü verir insana. Mutluluk verir, yaşama sevinci verir. Young da bunu söylüyor işte:
“Arkadaşlık, yaşamın şarabıdır…”
La Rochefoucauld’un şu sözüne bir kulak veriniz de, ondan sonra ne düşünürseniz düşününüz arkadaşlık üstüne. Bizden önermesi.
“Düşman isterseniz, dostlarınızı geçmeye çalışınız. Dost isterseniz, bırakınız dostlarınız sizi geçsin…”
Bir öneri, Emily Bronte’nin ağzından:
“Us’lu (akıllı) bir insan için en iyi arkadaş, kendisidir…”
Arkadaşça arkadaşlıklar…