ÖFKEMİZ By: Kenan Kalaycıoğlu Date: June 19, 2009, 01:36:45 PM
Acıma, yardımseverlik, kin, paylaşma, nefret, küçümseme… gibi daha yüzlerce özellik. Hepsi insan için. Hepsi, insanı insan yapan özellikler.
Kim ki bu özelliklerin iyilerini/güzellerini donanır da kötülerini bastırır/takınmaz, iyi insandır o. Karşıtı da kötü insan…
Öfke duygunuz var mıdır sizin? Öfkelenir misiniz yani sık sık ya da arada sırada? Öfke de insanın özelliğinden ya.
Kimi yöresel kültürlerde “kodu mu oturtan” gibi üstün bir özellik olarak algılansa da öfke, atalarımız karşı çıkıyor:
“Öfkeyle kalkan, zararla oturur…” Zarara uğradığınızı duyumlayarak yığılıp kalmaktansa, öfkelenmeyiniz, yeniniz öfkenizi.
2009 yılının güneşli haziran günleri. Türk insanı öfkeli… Türk insanı gergin… Bir günde birkaç sıra dışı cinayet…
“Öfke; kendi kendinden hoşlanan, kendi kendini şişiren bir hırstır.” diyor Montaigne. Kültür durumu eksilerde olanların ne güzel anlatıyor yaşamsal kalitelerini.
Publis Cyrus, kimi insanların sanki hep kızmak için yaratıldıklarını anlatıyor gibi. “Kızan bir kimse aklı başına gelince, bu sefer de kendine kızar.” İşi-gücü kızmak ya…
Öfkeyi dosta ya da düşmana göstermenin ayırıcı yanı ne olabilir sizce? William Blake’ye sorduk sizin için:
“Öfkeni arkadaşına söyle geçsin, düşmanına söyle artsın…” Bütün sözleri tiyatro üstüne, şiir üstüne değil ki koca Shakespeare’in. Öfke üstüne de sözü var:
“Öfke azgın bir ata benzer; kendi haline bırakılırsa, kendi ateşi ile yıpranır.” Sizce en belirgin özelliği ne olabilir öfkeli insanın? Düşününüz… Cato, sizden önce düşünmüş öfkeli insanın en belirgin özelliğini: “Öfkeli bir insan ağzını açar, gözlerini yumar…”
Deyim olarak kullanmıyor muyuz? Açtı ağzını, yumdu gözümü… Kimi de tadından söz eder öfkenin. Anzer balı olduğundan. Öfke, baldan tatlıdır…
Öfkenin yararı da vardır belki ama, zararından az. Lord Bacon’ın dediğince: “Öfke aptalları akıllı yapar ama, yoksul bırakır.” Koruyunuz, koruyunuz kendinizi.
Fransızlar, atalarının sözünde birleştirmişler öfke üstüne görüşlerini. Uyarıcı nitelikli. “Güvercinin öfkesinden kork…” “Yumuşak atın tekmesi pek olur.” gibi bir şey.
Nietzsche, büyüklüğünce büyük bir söz etmiş öfke üstüne. Beğenip, benimseyeceksiniz.
“Öfkeyle değil, gülmeyle öldürür kişi…” Bırakınız öyleyse, tüm öfkelerinizi bırakınız.
John Webster’in öfke üstüne sözü, yüzde yüz ibret içeriyor sizce de: “Taşkın bir öfke kadar insanı insanlıktan çıkarıp da hayvanlaştıran bir şey yoktur.”
Kim ister ki insanlıktan çıkmayı…
Dizginleyiniz öyleyse öfkelerinizi, bastırınız. Bastırınız ki, zarar gelmesin insanlığınıza…
2009 yılının güneşli haziran günleri… Türk insanı gergin, öfkeli. Trabzon’da da öyle… Uzunsokak’ta. Birbirini omuzluyor insanlar, üstüne üstüne yürüyorlar birbirlerinin. Gazetelerde, televizyonlarda her gün her gün cinayetler… cinayetler…
Geçecek elbette bu günler. Geçecek ama ne zaman ve neleri yıkıp götürerek.
“Öfkeyle birlikte akıl da uçup gider.” Lessing
Sonun başlangıcı: “Öfke gelir göz kararır, öfke gider yüz kararır…”
Ne gözünüz kararsın, ne de yüzünüz kızarsın. İnsansınız çünkü, insansınız…