DİVAN'DA SORUNLAR By: Kenan Kalaycıoğlu Date: January 04, 2010, 12:56:35 PM
DİVAN’DA SORUNLAR
Öyle öğrendik, öyle öğrettik yıllar yılı İmparatorluk boyunca sürüp giden Divan Edebiyatı, adından da anlaşılacağı üzere, kendine özgü bir edebiyat. Bu edebiyatta sosyal konulara değinmek yürek istediği için ya da kelleyi koltuğa almak gerektiği için, yok denecek derecede azdır sosyal konulu yapıt(eser)lar.
Fuzuli’nin Şikayetname’si, Şeyhi’nin Harname’si, Nef’i’nin Siham-ı Kaza’sı sosyal içerikli olan Divan Edebiyatı ürünlerinin en belirginleri.
Kelleyi koltuğa almak mı demiştik Divan Edebiyatı döneminde sosyal içerikli eser vermek. İşte Erzurumlu Şair Nef’i’nin başına gelenler.
“Çok kırıcı oluyorsun, çok yıkıcı oluyorsun, aşağılayıcı oluyorsun Nef’i! Başına iş açacaksın!“ yollu uyarılara aldırmıyor Şair Nef’i. Yürek var ya yürek!..
Yazıyor Şair Nef’i…
Şair Nef’i yine yazmayı sürdürüyor yurttaşlarının sorunları üzerine.Devleti soyup soyup yiyenler üzerine. Siham-ı Kaza (Kaza Okları) adını veriyor böylesi şiirlerini topladığı kitabına. Sarayda Padişah kitabı okuduğu sırada, yıldırım düşüyor saraya. Sonuç: Sarayın odunluğunda boğdurulup, boğazına taş bağlanarak, Sarayburnu’ndan denize…
Nef’i’den
Bize kâfir demiş müftü efendi
Tutalım ben diyem ana müselman
Varıldıkta yarın rûz-ı cezaya
İkimiz de çıkarız anda yalan
Fuzuli… Tam Divan Edebiyatı şairi. Karacaoğlan’ın sevgilisi ne denli gerçek ise, Fuzuli’ninki de öylesine hayali. Hayal ürünü…Öyle olmakla, Fuzuli bile yakınmış hırsızlıklardan, soysuzluklardan…
Dokuz akçe maaş bağlamışlar Vakıflar İdaresi’nden, Azeri Lehçesi’nin bu büyük ozanına. Büyüklük para etmemiş ama maaşı alabilmek için.Kuruş alamamış kuruş… Rüşvetçilerin yüzünden…
Fuzuli’den
Selam verdüm rüşvet değildir deyu almadılar…
Hayvanlar insanların belli özelliklerinin simgesidir.İnsanoğlunun gözünde aslan yiğittir, tilki kurnazdır, köpek sadıktır, eşek kanaatkardır…
Kimilerinin geleceğini hasretle(Özlemle) beklediği padişahlık yönetimi, çok çok kanaatkar bellemiş ümmetini… Durum, ağrına gitmiş Şair Şeyhi’nin. Arlanmış, almış eline kalemini:
Şeyh-î’den:
Bir eşek var idi zaif ü nizar
Yük elinden katı şikeste vü zâr
Ol kadar çeker idi yük ağır
Ki teninde tü komamıştı yağır.