YÜZÜNCÜ MAYMUN By: Kenan Kalaycıoğlu Date: April 08, 2010, 11:10:49 AM
YÜZÜNCÜ MAYMUN
Kırlangıç… Bildiğiniz üzre bir kuş işte. Kuş olduğunu bilirsiniz ama, yalnızca bir kuştur sizin için. Sizin gözünüzde! Kim, nereden bilecek şu yerküre üzerinde Kırlangıç adında bir insan olabileceğini… Bir insan işte, adı Kırlangıç.
Kırlangıç demiş ki bir gün, kendisi gibi olanlara. Biçimce, kendisi gibi olanlara:
-Şu çiftçinin ektiği minnacık tohumlar var ya! Sonumuzu getirecek bu tohumlar bizim. Us(akıl)umuzla davranalım yok edelim onları, onlar bizi yok etmeden.
Kırlangıç söz geçirmemiş biçimce kendisi gibi olan kırlangıçlara. Dinletememiş kendini. Dinlememişler onu.
Sonunda ökse olmuş çiftçinin attığı taneler kırlangıçlara. Hepsi, hepsi ölmüş kırlangıçların. Sevinelim, sevinelim kırlangıç olmadığımıza... Hayvanlar ve insanlar… Ne çok benzer yanları var…
Bize göre dünyanın öbür ucunda, Pasifik Okyanusu’ndaki adalarda, Macaca Fuscata türü maymunlar varmış. Bu maymunların davranışları, otuz yılı aşkın bir süredir izleniyormuş bilim insanlarınca.
1952 yılında Koshima Adası’nda, maymunların yemeleri için tatlı patatesler gömmüşler kumlara bilim insanları. Maymunlar patatesin kumlu olmasından hoşlanmıyor ama, gene de gömülü olduğu yerden çıkarıp yiyorlarmış patatesleri.
Maymunlar kuma gömülü patatesleri bulup yemeyi sürdürmüş, bilim insanları da onları izlemeyi…, Bir gün, İmo adlı dişi maymun, kumlu patatesleri yıkayıp yemeyi akıl ediyor… Buluş, son derece güzel. Annesine de öğretiyor bu buluşunu İmo. Bu davranış biçimini diğer maymunlar da uygulanmaya başlıyor giderek.
Gitgide yaygınlaşıyor aklın eseri olan davranış. Çok şaşırtıcı bir davranış yaşanıyor maymunlar arasında altı yıl sonra. Adadaki maymunların tümü, patatesleri yıkayarak yeme alışkanlığı ediniyor…
Durunuz ama. Sürprizin büyüğü şimdi. Aralarında hiçbir bağlantı olmadığı halde, diğer adalardaki maymunlar da kuma gömülü patatesleri yıkayarak yemeye başlıyorlar… Bu yenilik, kumlanmış patatesleri yıkayarak yeme becerisi, uzaklığın önemi olmaksızın zihinden zihine aktarılabiliyor.
İnsanlaştı mı dersiniz maymunlar…
Daha maymun düzeyine erişememişler hariç…
Yüzüncü Maymun Fenomeni, Duke Üniversitesi’nde Dr. J.B. Rhine tarafından değişik deneylerle yineleniyor. Sonuç hep aynı…
Ken Keyes’in The Hundredth Monkey adlı yapıtında deniliyor ki konu ile ilgili olarak:
“Bu güne dek mutsuz, bencil, korku dolu, karamsar bir dünya süregeldi.Belleklerimizde, taş devri korkularımızı taşıyoruz. Dünyada mutlu, sevecen, aydınlık insanlar yok mu? Elbette var… Sayıları gitdikçe de çoğalıyor bu aydınlık insanların. Dünya, insanlık boyutunda devirim yapabilmek için, yüzüncü maymunu bekliyor.
( Hani şu, kuma gömülü tatlı patatesleri yıkayarak yiyen maymun. İmo …)
Kim bilir… Yüzüncü Maymun bekli de sizsiniz.
Not: Maymun İmo ile ilgili alıntı, Bütün Dünyadan….